Watchmen - Alan Moore & Dave Gibbons

Klassieker nog altijd niet aan kracht ingeboet.



Watchmen is een klassieker in het zogenoemde graphic novel genre - in het Nederlands beeldroman -; oneerbiedig gezegd uitgebreide stripboeken. Het is het enige boek in dit genre dat de literaire top 100 van Time Magazine heeft gehaald. Alan Moore geniet binnen het genre een legendarische status omdat hij niet alleen Watchmen geschreven heeft, maar consistent sterke titels levert zoals Swamp Thing, V for Vendetta, From Hell en The League of Extraodinary Gentlemen. Ook zijn excentrieke uiterlijk draagt bij aan deze status. 

Alan Moore wil samen met illustrator Dave Gibbons iets bijzonders doen in Watchmen. Mooi medium, een beeldroman. Maar wat is er nu bijzonder aan? Moore poogt de grenzen van het genre op te zoeken en extra dimensies toe te voegen aan zijn verhaal door gebruik van het medium. Hij stelt zichzelf vragen over de unieke factoren van het medium: wat kun je nu met dit medium doen, wat niet verfilmd kan worden? Welke mogelijkheden heeft een beeldroman die een roman zonder beelden niet heeft? De premisse van Watchmen is een ‘wat als’; wat als superhelden in de echte wereld zouden bestaan? Geen groteske monsters en een klassiek verhaal waarin het goede het slechte overwint, maar een realistischer verhaal waarin de meeste mensen geen superkracht hebben. Er is er maar één die dit wel heeft: het karakter Dr. Manhattan, door een fout in een laboratorium een soort opperwezen geworden. Goed, die laatste zin klinkt als een cliché, maar de uitwerking van het verhaal en de  hoofdrolspelers is dat allerminst. Het verhaal begint als de gouden tijd van de helden al voorbij is: er is een wet ingesteld die verbiedt dat waakzame burgers op eigen houtje de held gaan spelen. Dan wordt één van de oude Watchmen, de verzameling van ,inmiddels, ex-helden vermoord. Dit vormt allemaal de start van het verhaal, wat leidt tot een complex verhaal met realistische karakters die moreel in een groot grijs gebied zitten in plaats van een traditioneel contrast tussen goede en slechte karakters.  Erg knap is ook het synchroon vertelde meta-verhaal over een piraat, dat als zelfstandig verhaal al goed zou zijn, maar echt iets toevoegt aan het werk als geheel omdat het op bijzondere wijze de gebeurtenissen in het hoofdverhaal symboliseert en slim naar diverse karakterontwikkelingen uit dit verhaal weet te verwijzen, zonder dat het opzichtig wordt. Het boek is prachtig en met een bijpassende duisterheid geïllustreerd door Gibbons en het door Moore beoogde doel is geslaagd: de illustraties dienen niet slechts ter ondersteuning van het verhaal, maar verhaal en illustraties vormen een integraal meesterwerk. 





Alan Moore (links) en Dave Gibbons zijn allebei grote figuren binnen de wereld van stripboeken en beeldromans. Ook zijn er van Moore ‘normale’ romans verschenen, zoals het recente, 1280 pagina’s tellende, Jerusalem. Watchmen verscheen origineel bij DC Comics in 2005.
Het werk is in 2009 verfilmd, maar Alan Moore wilde hier niets mee te maken hebben. Hij was ongelukkig met eerdere verfilmingen van zijn werk en was van mening dat - juist bij Watchmen - niet alleen het verhaal, maar ook de vorm juist zo bepalend was: onverfilmbaar dus.

Watchmen (414 pag.) is in 2014 verschenen bij DC Comics (Engelstalig - international edition) en kost € 16,99.







Waardering:

Boekbespreking door Robin Bongers

email mij

Gepubliceerd: 27-10-2017